Willem de Kooning terug op Rotterdamse kade

De Kooning op de kade bij Fenix – foto Titia Hahne
Willem de Kooning op de kade bij Fenix, v.l.n.r. Reclining Figure, 1969–1982, Standing Figure, 1969–1984, Seated Woman, 1969–1980, foto Titia Hahne
Publicatie Willem de Kooning Rotterdam New York
Publicatie Willem de Kooning Rotterdam New York
Willem de Kooning, Man in Wainscott – installatie in Fenix
Willem de Kooning, Man in Wainscott, 1969, installatie in Fenix

Honderd jaar geleden vertrok Willem de Kooning vanaf een Rotterdamse kade naar New York. Nu staan aan diezelfde kade drie monumentale bronzen beelden van zijn hand. Behalve in zijn geboortestad staat ook het Rijksmuseum dit najaar uitgebreid stil bij de Rotterdammer die een van de belangrijkste Amerikaanse kunstenaars van de twintigste eeuw werd.

Op 18 juli 1926 reisde de 22-jarige De Kooning als verstekeling mee aan boord van de SS Shelley, op weg naar Amerika. Hij kwam zonder papieren het land binnen. Eerst verdiende hij zijn geld als huisschilder, etaleur en illustrator. Pas aan het einde van de jaren veertig brak hij echt door als kunstenaar en maakte furore als Amerika’s meest geslaagde immigrant artist.

Honderd jaar na zijn overhaaste vertrek staan drie grote beelden Seated Woman, Standing Figure en Reclining Figure voor Fenix, pontificaal te stralen voor de entree en de iconische Tornado. De beelden stonden sinds 2005 op het Hofplein, maar vanwege de werkzaamheden zijn ze overgeplaatst naar Katendrecht. In 2027 gaan ze terug naar het vernieuwde Hofplein.

In de collectiepresentatie Alle Richtingen in Fenix hangt het uitbundige schilderij Man in Wainscott uit 1969, gemaakt toen De Kooning op Long Island woonde. Het licht boven de Atlantische Oceaan deed hem daar denken aan Nederland. Over zijn jonge jaren aan de Rotterdamse kunstacademie en zijn leven in New York brengt Fenix met nai010 uitgevers een boek uit: Willem de Kooning Rotterdam New York. Het ontwerp is van Irma Boom.

Vanaf 9 oktober toont het Rijksmuseum Willem de Kooning at work, met bijzondere aandacht voor zijn tekeningen. Voor De Kooning was dit een manier om te zoeken, te veranderen en zichzelf te verrassen. Ruim 120 werken bestrijken 65 jaar, van vroege tekeningen tot schilderijen en beelden. Zijn iconische Woman I en Woman and Bicycle worden opgehangen in de Eregalerij, pal boven de fietserspassage onder het Rijksmuseum, in directe nabijheid van De Nachtwacht. Hier krijgt De Kooning een ereplaats tussen de grote meesters van de Nederlandse schilderkunst.

Willem de Kooning op de kade is te zien tot de beelden in 2027 terugkeren naar het Hofplein. Willem de Kooning at work loopt van 9 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027 in het Rijksmuseum in Amsterdam.